"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2025-yil 6-soni

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda, xususan 4-sinf misolida, badiiy asarni tahlil qilish kompetensiyasini shakllantirish jarayonida PIRLS talablarining ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda PIRLS standartlari asosida o‘quvchilarning matnni tushunish, asosiy g‘oyani aniqlash, qahramonlar xarakteri va voqealar rivojini tahlil qilish qobiliyatlarini rivojlantirish metodlari yoritilgan. Shuningdek, 4-sinf o‘quvchilari uchun interaktiv va vizual o‘quv usullari orqali badiiy asarni tushunish kompetensiyasini oshirish amaliy tavsiyalari berilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’lim jarayonida o‘quvchilarning tanqidiy fikrlash va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqola zamonaviy ta’lim jarayonlarida axborot-kommunikatsion texnologiyalar (AKT)ning mustaqil ta’limni tashkil etishdagi metodik ahamiyatini ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqot AKTning ta’lim jarayonidagi samaradorligini oshirish, o‘quvchilarni mustaqil bilim olishga rag‘batlantirish va ularning tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishdagi pedagogik metodlarini yoritadi. Shu bilan birga, maqolada onlayn platformalar, interaktiv vositalar va elektron resurslardan foydalanish orqali mustaqil ta’lim jarayonining samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqola zamonaviy til ta'limi kontekstida maktab o'quvchilarining og'zaki va yozma nutqidagi leksik xatolarni tahlil qilish va tuzatishning nazariy va metodologik asoslarini o'rganadi. Kognitiv, sotsiolingvistik va psixolingvistik omillar tufayli yuzaga keladigan leksik buzilishlarning ko'p qatlamli tabiatiga, shuningdek, ta'lim muhitining o'quvchilarning leksik kompetentsiyasini rivojlantirishga ta'siriga alohida e'tibor qaratiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ta’lim tizimining jadal raqamlashtirilishi bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarida kasbiy kompetensiyalarni rivojlantish jarayonini qayta ko‘rib chiqishni talab qilmoqda. Ushbu tadqiqot ingliz tili o‘qituvchilarini tayyorlash jarayoniga raqamli pedagogika, rivojlangan AKT savodxonligi va innovatsion dars loyihalash yondashuvlarini kompleks integratsiya etishga xizmat qiluvchi metodik qo’llanmani taklif qiladi. Sotsial-konstruktivizm, kommunikativ yondashuv hamda konnektivistik nazariyalar asosida digital kompetensiya texnik malakadan tashqari pedagogik moslashuvchanlik, media savodxonlik va texnologiya vositasida samarali muloqot qila olish kabi ko‘p qirrali tushuncha sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda ishlab chiqilgan metodik model quyidagi bosqichlardan iborat: Talabalarning raqamli tayyorgarligi va lingvistik kompetensiyasini diagnostika qilish; Raqamli pedagogik kompetensiyalarni tizimli rivojlantirish, masalan onlayn darslarni boshqarish, multimodal kontent yaratish va ma’lumotlarga asoslangan holda baholash; Texnologiya bilan boyitilgan metodik amaliyotlar – sun’iy intellekt asosidagi fikr-mulohaza tizimlari, til korpuslari, gamifikatsiyalangan topshiriqlar, VR-simulyatsiyalar; Raqamli pedagog portfeli va dalillarga asoslangan refleksiv baholash orqali natijalarni aniqlash. Modelning amaliy sinovlari ishtirokchilar tomonidan pedagogik jihatdan asoslangan, texnologik jihatdan funksional ingliz tili darslarini loyihalash ko‘nikmalari sezilarli darajada oshganini ko‘rsatdi. Bundan tashqari, raqamlashtirishga asoslangan metodika talabalarda innovatsion dunyoqarash, moslashuvchanlik va global raqobatbardosh malakalarni shakllantirishi aniqlandi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ishlab chiqarish jarayonlarining xavfsizligini monitoring qilish zamonaviy sanoat boshqaruv tizimlarining asosiy tarkibiy qismidir. Texnologik uskunalar, avtomatlashtirish va inson-mashina o'zaro ta'sirining murakkablashishi bilan ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar, ishlab chiqarishdagi jarohatlar va atrof-muhitga zarar yetkazish xavfi sezilarli darajada oshdi. Samarali xavfsizlik monitoringi xavfli sharoitlarni erta aniqlash, doimiy xavfni baholash va profilaktika choralarini o'z vaqtida amalga oshirishni ta'minlaydi. Ushbu maqolada ishlab chiqarish jarayonlarida xavfsizlik monitoringining nazariy asoslari, usullari, vositalari va tashkiliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Xavfni aniqlash, xavfni baholash usullari, monitoring ko‘rsatkichlari, raqamli texnologiyalar va barqaror sanoat xavfsizligini ta’minlashda boshqaruv tizimlarining roliga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda integratsiyalashgan xavfsizlik monitoringi tizimlari baxtsiz hodisalar darajasini sezilarli darajada kamaytirishi, ish sharoitlarini yaxshilashi va umumiy ishlab chiqarish samaradorligini oshirishi ta’kidlangan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha ko‘rsatmalar va treninglar berish zarurligi ta’kidlanganiga muvofiq, ish beruvchi barcha yangi xodimlar, shuningdek, boshqa ishga o'tkazilayotgan xodimlar uchun mehnatni muhofaza qilish, ishni bajarishning xavfsiz usullari va usullari, shuningdek, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarning oldini olish bo'yicha ko'rsatmalar berishi shart. Jabrlanganlarga yordam ko'rsatish bo'yicha treninglarni tashkil etish majburiydir.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada jismoniy tarbiya jarayonida insonparvarlik qadriyatlarini shakllantirishning talabalarda ijtimoiy faollikka ta’siri ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning asosiy maqsadi jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari jarayonida insonparvarlik qadriyatlarini rivojlantirish orqali talabalarning ijtimoiy faolligini oshirish imkoniyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot metodlari sifatida pedagogik kuzatish, so‘rovnoma, suhbat, tajriba-sinov ishlari hamda statistik tahlil usullaridan foydalanildi. Tadqiqot jarayonida insonparvarlik tamoyillariga asoslangan jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari talabalarning hamkorlik, mas’uliyat, o‘zaro hurmat va jamoaviy faollik ko‘rsatkichlariga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, jismoniy tarbiya jarayonida maqsadli tashkil etilgan insonparvarlikka yo‘naltirilgan pedagogik faoliyat talabalar ijtimoiy faolligining oshishiga xizmat qiladi. Xulosa sifatida aytish mumkinki, jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida insonparvarlik qadriyatlarini shakllantirish ijtimoiy faol, mas’uliyatli va barkamol shaxsni tarbiyalashning samarali vositasi hisoblanadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak tarbiyachilarning o‘zini-o‘zi rivojlantirish jarayoniga yo‘naltiruvchi metarefleksiv ta’lim muhitini yaratishning nazariy-metodik asoslari yoritiladi. Metarefleksiv yondashuv shaxsning o‘z faoliyati, qarorlari va kasbiy rivojlanish bosqichlarini chuqur tahlil qila olish qobiliyatini shakllantirishga xizmat qilishi ilmiy jihatdan asoslanadi. Maqolada talabalarning refleksiv tafakkurini rivojlantiruvchi pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlar, raqamli vositalar, reflektiv yozuvlar, portfoliolar va mentorlik mexanizmlarining ahamiyati ochib beriladi. Jumladan, metarefleksiv ta’lim muhitining tarkibiy komponentlari, uning pedagogik jarayondagi funktsiyalari hamda ta’lim samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu fundamental tadqiqot ishi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ta’lim sohasidagi islohotlarga oid farmonlari hamda "Ta’lim va Taraqqiyot" ilmiy jurnali talablari asosida tayyorlangan bo‘lib, u umumiy o‘rta ta’lim maktablarining tarix darslarida Digital Storytelling (Raqamli hikoyalash – DST) texnologiyasini joriy etishning ilmiy-nazariy va amaliy-metodik asoslarini qamrab oladi. Empirik ma’lumotlar shuni ko‘rsatdiki, DST metodikasi nafaqat o‘quvchilarning akademik o‘zlashtirish darajasini (o‘rtacha 24.5% ga), balki ularning tarixiy empatiya, media-savodxonlik va raqamli kompetensiyalarini ham sezilarli darajada oshiradi. Tadqiqot natijalari asosida tarix fanini o‘qitishning yangi "Gibrid-Narrativ" modeli taklif etilgan bo‘lib, u Uchinchi Renessans poydevorini yaratishda muhim pedagogik vosita sifatida xizmat qilishi asoslab berilgan

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Bolani maktabgacha yosh davridanoq tarbiyalash, undagi ijobiy sifatlarni shakllantirish, hayotiy bilim va ko’nikmalarnilarni tarkib toptirish uchun ayni muddao hisoblanadi. Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda iqtisodiy tarbiya jarayonining tashabbuskorlikni shakllantirishdagi roli, mazmuni va amaliy natijalari batafsil tahlil qilinadi. Tadqiqot bolalarga iqtisodiy tushunchalarni hayotiy misollar orqali o‘rgatish, mini-loyihalar, iqtisodiy o‘yinlar va maishiy-mehnat faoliyati orqali mustaqil qaror qabul qilish, fikr bildirish va tashabbus ko‘rsatish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlarini o‘rganadi. Maqola psixologik nazariyalar, mahalliy amaliy tajribalar, ekspert baholari va tajriba-sinov ishlari natijalari asosida tayyorlangan. Tadqiqot natijalari iqtisodiy tarbiyaning bolalarda tashabbuskorlikni shakllantirishga samarali ta’sirini ko‘rsatadi va bolalarning ijtimoiy, iqtisodiy hamda mehnatga oid ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyatini ochib beradi.