"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2025-yil 6-soni

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qish savodxonligi darslarida xalq og‘zaki ijodini o‘rgatishning nazariy va amaliy asoslari ko‘rib chiqiladi. Xalq og‘zaki ijodi janrlari (ertaklar, maqollar, topishmoqlar, tez aytishlar va boshqalar) o‘quvchilarning nutqini rivojlantirish, ma’naviy-axloqiy tarbiyasini shakllantirish va kognitiv qobiliyatlarini oshirishda muhim vosita sifatida ta’kidlanadi. Metodik yondashuvlar, darsliklar tahlili va amaliy misollar asosida takliflar beriladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada zol gel usuli yordamida sintez qilingan Al³⁺ va Ni²⁺ ionlari bilan legirlangan hamda legirlanmagan ZnO nanokristall yupqa strukturaviy hamda optik xususiyatlariga legirlanish darajasining ta’siri o‘rganildi. X-nurlari diffraksiyasi (XRD) natijalari barcha namunalar vurtzit tipidagi olti burchakli ZnO kristall tuzilmasiga ega ekanligini, legirlash esa cho‘qqilarning intensivligi va kengligiga ta’siri ko‘rsatildi. Optik tadqiqotlar natijasida legirlanmagan ZnO uchun yuqori optik o‘tkazuvchanlik (85–90 %) qayd etildi, metall ionlari bilan legirlash esa o‘tkazuvchanlikning kamayishiga va taqiqlangan soha kengligining torayishiga olib keldi. Olingan natijalar metall ionlari bilan legirlangan ZnO nanomateriallarining optoelektron va sensor qurilmalarda qo‘llash uchun istiqbolli ekanligini ko‘rsatadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada rus tilini ona tili sifatida o‘qitish paradigmasining rus tilini chet tili sifatida o‘qitish paradigmasiga bosqichma-bosqich o‘zgarishini ko‘rsatadi. Chet tili sifatida rus tili bo‘yicha milliy o‘quv dasturini ishlab chiqish haqiqati ta’kidlangan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

: Ushbu maqolada badiiy adabiyotning nutq madaniyati va notiqlik ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni hamda ahamiyati yoritilgan. Maqolada adabiy asarlarni o‘qish jarayonida o‘quvchi va talabalar nutq madaniyatini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, badiiy adabiyot notiqlikni rivojlantiruvchi, so‘z boyligini kengaytiruvchi va tafakkurni chuqurlashtiruvchi eng samarali vositalardan biridir.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada kimyo fanini o‘qitishda loyihalash texnologiyasining asosiy yondashuvlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Loyihalash texnologiyasi pedagogik jarayonda o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tadqiqot va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Maqolada loyiha asosidagi o‘qitishning nazariy asoslari, metodik jihatlari va samarali qo‘llanilish usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kimyo darslarida interaktiv va amaliy yo‘nalishdagi loyihalash yondashuvlarining o‘quv jarayoniga ta’siri, o‘quvchilarning fan bilan qiziqishi va amaliy ko‘nikmalarini shakllantirishdagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari loyihalash texnologiyasining o‘quv jarayonini sifatli rivojlantirishda muhim pedagogik vosita ekanligini ko‘rsatadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

mazkur maqolada adabiyot darslarida xalq dostonlarini o‘qitishda multimediali vositalardan foydalanishning pedagogik va metodik ahamiyati haqida fikr yuritilgan. Xalq dostonlarining og‘zaki ijod mahsuli sifatidagi xususiyatlari, ularni o‘quvchilarga samarali yetkazishda audio, video, slayd-taqdimot va interaktiv vositalarning roli tahlil qilingan. Tadqiqot davomida multimediali vositalar asosida tashkil etilgan darslarning ta’limiy samaradorligi aniqlanib, foydali tavsiyalar berilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada “Shaxs – oila – mahalla – ta’lim muassasasi – davlat – jamiyat” tamoyili asosida boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida axloqiy tarbiyani rivojlantirish mexanizmini o‘rganish va takomillashtirish maqsad qilingan. Ushbu tamoyil orqali o‘qituvchilarning ma’naviy-axloqiy sifatlarini yuksaltirish, ularni barkamol shaxs sifatida shakllantirish va yosh avlodga axloqiy tarbiya berishda samarali mexanizmlarni ishlab chiqish ko‘zda tutilgan.Maqolada nazariy tahlil (pedagogik adabiyotlar va davlat hujjatlarini o‘rganish), kuzatish (ta’lim muassasalaridagi tarbiyaviy jarayonlarni monitoring qilish), anketa va suhbat (o‘qituvchilar va mutaxassislar bilan muloqot), shuningdek, tajriba-sinov usullari (taklif etilgan mexanizmlarni amalda sinovdan o‘tkazish) qo‘llanilgan. O‘qituvchilarning axloqiy sifatlari :vatanparvarlik, mas’uliyat, odob-axloq,mehnatsevarlik,o‘z kasbiga sadoqat sezilarli darajada yuksaldi, tarbiyaviy jarayonda oila-mahalla-ta’lim muassasasi hamkorligi kuchaydi va o‘quvchilarga axloqiy ta’sir samaradorligi oshdi.Mazkur tamoyil asosidagi mexanizm boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining axloqiy tarbiyasini rivojlantirishda samarali ekanligi isbotlandi. Uni keng joriy etish orqali yosh avlodni ma’naviy barkamol shaxslar qilib tarbiyalash mumkin. Kelajakda ushbu mexanizmni raqamli texnologiyalar bilan boyitish tavsiya etiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada F. M. Dostoyevskiyning “Igrok” romanidagi lirik chekinishlar tahlil qilinadi. Asarda muallifning falsafiy va psixologik mulohazalari bosh qahramonning ichki fikr-mulohazalari shaklida ifodalanishi ko‘rib chiqiladi. Lirik chekinishlarning qahramon ichki dunyosini ochib berishdagi hamda muallif pozitsiyasini shakllantirishdagi o‘rniga alohida e’tibor qaratiladi. Lirik chekinishlar badiiy ifoda vositasi sifatida muhim ahamiyat kasb etib, asarning g‘oyaviy-psixologik mazmunini chuqurlashtirishi ko‘rsatib beriladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalarining ilmiy dunyoqarashini fanlararo integratsiya asosida rivojlantirish va uning shakllanganlik darajasini diagnostika qilishning nazariy-metodologik asoslari tadqiq etilgan. Ilmiy dunyoqarash tushunchasi falsafiy, psixologik va pedagogik nuqtai nazardan tahlil qilinib, uning tarkibiy komponentlari, shakllanish bosqichlari va rivojlanish ko‘rsatkichlari aniqlangan. Tadqiqotda fanlararo integratsiyaning ilmiy dunyoqarashni shakllantirishdagi roli nazariy jihatdan asoslanib, ushbu jarayonning diagnostik instrumentariysi ishlab chiqilgan. Pedagogik tajriba-sinov ishlari natijasida fanlararo yondashuvga asoslangan ta'lim jarayonining talabalar ilmiy dunyoqarashiga ijobiy ta'siri isbotlangan. Maqolada ilmiy dunyoqarash darajasini aniqlashning mezonlari, ko‘rsatkichlari va diagnostik metodikasi taqdim etilgan bo‘lib, olingan natijalar oliy ta'lim amaliyotida qo‘llanilishi mumkin.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada filologiya yo‘nalishi talabalarining tanqidiy tafakkurini rivojlantirishda milliy adabiyot namunalaridan foydalanishning nazariy-metodologik asoslari, amaliy yo‘nalishlari va mavjud muammolari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida tanqidiy tafakkur tushunchasi, uning filologik ta'limdagi o‘rni va milliy adabiyot asarlarining ushbu jarayondagi imkoniyatlari o‘rganilgan. Maqolada O‘zbekiston oliy ta'lim tizimida filologiya yo‘nalishi talabalarining tanqidiy tafakkurini shakllantirish jarayonidagi mavjud holatlar, muammolar va ularning yechimlariga qaratilgan tavsiyalar ilgari surilgan. Tadqiqot natijalarida milliy adabiyot asarlarini tanqidiy tahlil qilish orqali talabalarning analitik fikrlash, argumentatsiya, baholash va mustaqil xulosalar chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish mumkinligi isbotlangan. Shuningdek, pedagogik tajriba-sinov ishlari natijasida milliy adabiyot namunalaridan foydalanishga asoslangan innovatsion metodlar samaradorligi tasdiqlangan. Tadqiqot natijalari filologiya ta'limi sifatini oshirish, zamonaviy kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.