"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2026-yil 5-son

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada tarixiy-madaniy merosdan oliy ta’lim jarayonida axborot-tahliliy kompetensiyani rivojlantirish vositasi sifatida foydalanishning nazariy-metodik asoslari tahlil qilinadi. O‘zbekistonning qadimiy yozma yodgorliklari, jadidlar davri milliy matbuoti, davlat arxiv hujjatlari va mustaqillik yillari manbalari ta’limiy resurs sifatida ko‘rib chiqiladi. Xalqaro pedagogik amaliyotda tarixiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan Sem Vaynbergning “Tarixchi kabi o‘qish”, Piter Seyksas va Tom Mortonning “Tarixiy fikrlash konsepsiyalari” modellari hamda Jorn Rusenning tarixiy ong konsepsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida tarixiy manbalar bilan ishlashga asoslangan “SMART-tarix” innovatsion didaktik modeli taklif etiladi. Model talabalarning raqamli muhitda axborotni mustaqil izlash, tizimli boshqarish, tanqidiy tahlil qilish, akademik formatda taqdim etish va analitik xulosalarni amaliyotda qo‘llash kompetensiyalarini bosqichma-bosqich rivojlantirishga xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada bolalarni og‘ir atletika sport turiga saralashning amaldagi amaliyoti hamda xorijiy va mahalliy tadqiqotlar tahlil qilingan. Saralashni antropometrik, jismoniy tayyorgarlik, koordinatsion va psixologik ko‘rsatkichlar majmuasi asosida bosqichma-bosqich amalga oshirishga yo‘naltirilgan metodika taklif etilgan. Har bir mezon guruhining ko‘rsatkichlari va ularning integral baholashdagi ulushi asoslab berilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida mutaxassislik fanlarini integratsiyaviy yondashuv asosida o‘qitishning o‘ziga xosliklari, olib borilgan tadqiqot yuzasidan aniqlangan muammolar va ularning qiyosiy tahlillari haqida so‘z boradi. Muallif tomonidan ta’lim jarayoniga elektron ta’lim resurslarini integratsiyalashning istiqbollari va hal qilishi ko‘zda tutilgan muammolarning muhokamasi taqdim etiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’limda o‘qish savodxonligini rivojlantirish muammosi PIRLS xalqaro tadqiqoti mezonlari va O‘zbekiston o‘quvchilarining PIRLS-2021 natijalari asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda PIRLSning o‘qish savodxonligini baholashga doir ikki asosiy o‘qish maqsadi hamda o‘qib tushunishning to‘rtta kognitiv jarayoni – aniq berilgan ma’lumotni topish va ajratib olish, oddiy xulosalar chiqarish, g‘oya va ma’lumotlarni talqin qilish hamda integratsiyalash, mazmun va matn elementlarini baholash jarayonlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda reproduktiv o‘qishdan produktiv va tanqidiy o‘qishga o‘tish, axborotli matnlar bilan ishlash, xulosa chiqarish, talqin qilish va matn asosida mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish zarurligini ko‘rsatadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada adaptiv raqamli texnologiyalar boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ingliz tilida og‘zaki muloqot qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga qanday yordam berishi ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor nutq mashqlari, fikr-mulohaza va mashq qilish vaqtini o‘quvchilarning ehtiyojlari hamda rivojlanish darajasiga moslashtiradigan vositalarga qaratiladi. Interaktiv dialoglar, talaffuz mashqlari va ovozli javoblarni yozib olish kabi yoshga mos faoliyatlar o‘quvchilarga o‘z sur’atida ingliz tilida gapirish uchun ko‘proq imkoniyat yaratadi. Shuningdek, maqolada mos vositalarni tanlash, muloqotni yo‘naltirish va raqamli mashqlarni sinfdagi muloqot bilan bog‘lashda o‘qituvchining o‘rni ko‘rib chiqiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mаzkur mаqolаdа boshlаng‘ich sinf o‘quvchilаridа empаtiyаni shаkllаntirish vа rivojlаntirishning psixologik-pedаgogik аsoslаri, mаzmuni, tаrkibiy komponentlаri hаmdа tа’lim jаrаyonidаgi sаmаrаli usullаri tаhlil qilinаdi. Empаtiyа bolаning boshqа insonning hissiy holаtini аnglаsh, uning nuqtаyi nаzаrini tushunish vа tegishli ijtimoiy jаvob qаytаrish qobiliyаti sifаtidа yoritilаdi. Mаqolаdа empаtiyаning hissiy, kognitiv vа xulqiy komponentlаri аjrаtilib, ulаrni boshlаng‘ich tа’lim shаroitidа rivojlаntirish imkoniyаtlаri ko‘rib chiqilаdi. Аdаbiyotlаr tаhlili empаtiyаning ijtimoiy funksionаllik, ijobiy munosаbаtlаr vа prosotsiаl xulq bilаn bog‘liqligini ko‘rsаtаdi. Shuningdek, bаdiiy mаtnlаr, rolli o‘yinlаr, vаziyаtli topshiriqlаr, hаmkorlikdаgi fаoliyаt, “his-tuyg‘uni аniqlаsh”, “Аgаr men uning o‘rnidа bo‘lgаnimdа...” kаbi metodlаrning pedаgogik imkoniyаtlаri аsoslаnаdi. Mаqolаdа empаtiyаni bаholаsh mezonlаri vа indikаtorlаri hаm tаklif etilаdi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada bo‘lajak tarbiyachilarning kasbiy transversal kompetensiyalarini rivojlantirishga qaratilgan pedagogik texnologiyaning mazmuni, bosqichlari, metodlari va didaktik ta’minoti yoritilgan. Pedagogik texnologiya diagnostik-motivatsion, mazmuniy-kognitiv, faoliyatli-amaliy va refleksiv-baholash bosqichlari asosida tashkil etilib, tanqidiy va innovatsion fikrlash, shaxsiy va shaxslararo ko‘nikmalar, global fuqarolik hamda media va axborot savodxonligini integrativ rivojlantirishga yo‘naltirilgan. Tadqiqotda texnologiyaning metodologik asoslari, pedagogik shart-sharoitlari va amaliy qo‘llash imkoniyatlari asoslangan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu tadqiqot magistratura talabalari o'rtasida ijtimoiy-madaniy faoliyatning asosiy pedagogik yondashuvlarini o'rganadi. Bunday faoliyatni ta'lim dasturiga integratsiyalash, interaktiv va hamkorlikdagi o'qitish strategiyalarini qo'llash, tajriba asosida o'rganish imkoniyatlari, tizimli pedagogik qo'llab-quvvatlash, yetakchilik va madaniyatlararo kompetentsiyalarni shakllantirishga alohida e'tibor qaratilgan. Tadqiqot shuningdek, talabalarning ijtimoiy-madaniy ishtirokining samaradorligi va natijalariga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan turli xil kontekstual omillarni - jumladan, madaniy, ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, psixologik, texnologik va ekologik sharoitlarni o'rganadi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, ijtimoiy-madaniy faoliyat akademik bilim va amaliy tajriba o'rtasida muhim bog'liqlik bo'lib xizmat qiladi, shu bilan birga magistratura talabalarining professional, ijtimoiy va shaxsiy rivojlanishini qo'llab-quvvatlaydi. Tadqiqot ijtimoiy-madaniy faoliyatni muvaffaqiyatli tashkil etish tuzilgan ta'lim rejalashtirish va moslashuvchan, talabaga yo'naltirilgan pedagogik amaliyotlar o'rtasida tegishli muvozanatga erishishga bog'liq degan xulosaga keladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada musobaqaoldi bosqichida yuqori malakali bokschilarning maxsus tezkor-kuch tayyorgarligini takomillashtirishning nazariy-uslubiy asoslari va metodikasini ishlab chiqish natijalari keltirilgan. Tadqiqotning dolzarbligi sportchilarning o‘ziga xos zarba harakatlarida kuch salohiyatini tezda amalga oshirish, charchash ortib borayotganda seriyalarning yuqori tezligi va quvvatini saqlab qolish qobiliyatini oshirish, shuningdek, jismoniy tayyorgarlikni musobaqa jangi sharoitiga samarali o‘tkazishni ta’minlash zarurati bilan izohlanadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada musobaqaoldi bosqichida yuqori malakali bokschilarning jismoniy tayyorgarligi dinamikasini o‘rganish natijalari taqdim etilgan. Tadqiqot natijalari ishlab chiqilgan metodikani yuqori malakali bokschilarning musobaqaoldi tayyorgarligida qo‘llash maqsadga muvofiqligini tasdiqlaydi.