"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2026-yil 1-soni

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkiloti tarbiyachisining dizayn kompetentligi tushunchasi nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilinadi. Dizayn kompetentligi pedagogning ta’lim jarayonini loyihalash, rivojlantiruvchi muhitni tashkil etish, didaktik va raqamli vositalarni integratsiyalash hamda innovatsion faoliyatni amalga oshirish qobiliyatini ifodalovchi integrativ kasbiy sifat sifatida asoslanadi. Tadqiqot jarayonida tizimli yondashuv, kompetensiyaviy paradigma va pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijada tarbiyachining dizayn kompetentligi tuzilmasi ishlab chiqildi va uning motivatsion, kognitiv, operatsion hamda refleksiv komponentlari aniqlashtirildi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqоlada darsdan tashqari mashg‘ulotlarda о‘quvchilarni musiqiy va ijodiy qobiliyatlarini shakllantirishda musiqa va san’at maktablarining o‘rni va o‘quvchilarning musiqiy va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish vositalari hamda о‘quvchilarni musiqa va san'at ta’limi jarayoniga jalb qilish, ijodiy qobiliyatlari rivojlanish istiqbollarini aniqroq aniqlash imkoniyatlari yоritilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda nutq madaniyatini shakllantirish jarayonida multimedia vositalaridan foydalanishning nazariy va metodik asoslari yoritib beriladi. Zamonaviy ta’lim jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xususan, multimedia vositalarining imkoniyatlari kengayib borayotgan bir davrda, ularni maktabgacha ta’lim tizimiga joriy etish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada nutq madaniyati tushunchasining mohiyati, uning tarkibiy qismlari, maktabgacha yoshdagi bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari hamda multimedia vositalarining ushbu jarayonga ta’siri tahlil qilinadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada Charlz Dikkens romanlarida o'smirlar obrazini shakllantirishda sinonimlar va antonimlarning lingvopoetik va ijtimoiy funksiyasi qiyosiy tahlil asosida o'rganiladi. Tadqiqot jarayonida o'smir qahramonlarning ma’naviy qiyofasi, ruhiy holati va axloqiy rivojlanishining ma'no nozikliklari bilan sinonim birliklar orqali ifodalanishi va ularning ichki mojarolari va ijtimoiy muhit bilan munosabatlari qarama-qarshi ma’noliklar yordamida yoritilishi tahlil qilinadi. Shuningdek, Dikkens asarlarida jamiyatdagi ijtimoiy tengsizlik, tarbiya va sinfiy farqlarni ochib berishda leksik vositalarning roli ko'rsatilgan. Maqola natijalari badiiy matndagi leksik qarama-qarshiliklar orqali o'smirlar obrazining badiiy va ijtimoiy mazmunini chuqur tushunishga xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada bo‘lajak mutaxassislarda hayot faoliyati xavfsizligiga oid kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish metodikasini ishlab chiqish bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari o‘z aksini topgan. Jumladan, bo‘lajak mutaxassislarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning amaldagi metodikasi va o‘quv-uslubiy ta’minotini zamonaviy yondashuvlar asosida takomillashtirish masalalari atroflicha yoritilgan. Shuningdek, oliy ta’lim muassasalarida o‘qish jarayonida kasbiy kompetentlikni shakllantirish, rivojlantirish va diagnostika qilish masalalari tahlil qilingan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

. XXI asr — global ekologik muammolar asri bo‘lib, inson faoliyati natijasida tabiatga bo‘lgan salbiy ta’sirlar keng ko‘lamda namoyon bo‘lmoqda. Atmosfera ifloslanishi, suv resurslarining kamayishi, tabiiy hududlarning degradatsiyasi hamda biologik xilma-xillikning yo‘qolishi kabi jarayonlar butun dunyo hamjamiyatini ekologik xavfsizlik masalalarini qayta ko‘rib chiqishga undamoqda. Ayniqsa, yosh avlod — kelajakning yetakchilari sifatida atrof-muhitni asrash va barqaror rivojlanish tamoyillarini amaliyotga tatbiq etish bo‘yicha yetarli bilim va madaniyatga ega bo‘lishi lozim.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada texnika oliy o‘quv yurtlarida fizika fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini tashkil etishda teskari muhandislik (reverse engineering) usulidan foydalanib talabalar kreativligini shakllantirish metodikasi ishlab chiqilgan. Teskari muhandislikning to‘rt bosqichli modeli – dekonstruksiya, rekonstruksiya, modifikatsiya va generatsiya – laboratoriya ishlariga moslashtirilgan. Elektr o‘lchov asboblari, optik qurilmalar va mexanik tizimlarni o‘rganishda ushbu metodikaning qo‘llanilishi konkret misollar asosida ko‘rsatilgan. Ishlab chiqilgan metodika talabalarning asbob-uskunalar ishlash tamoyilinilarini chuqur tushunishiga, mustaqil fikrlash va kreativ yondashuvlarni shakllantirishga xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Zamonaviy ta’lim tizimida talabalar mustaqil ta’lim olish qobiliyatini rivojlantirish muhim pedagogik vazifalardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada mustaqil ta’lim tushunchasi, uning talabalarning akademik natijalari va umrbod ta’lim (9life-long learning)dagi o‘rni, shuningdek, mustaqil ta’lim olishni rivojlantirish strategiyalari va unga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinadi. Mavjud ilmiy adabiyotlar asosida mustaqil ta’lim talabalarda o‘zini boshqarish, tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish va moslashuvchanlik kabi muhim kompetensiyalarni shakllantirishi aniqlangan. Shu bilan birga, ta’lim tizimidagi cheklovlar va individual farqlar mustaqil o‘qishni rivojlantirish jarayonida muayyan muammolarni keltirib chiqaradi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Bugungi global mehnat bozori mustaqil fikrlovchi, ilmiy izlanish olib bora oladigan, innovatsion yondashuvga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislarni talab etmoqda. Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida talabalarning, xususan bo‘lajak fizika o‘qituvchilarining tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan pedagogik va metodik yondashuvlar tahlil qilingan. Talabalarning tadqiqotchilik faoliyatini shakllantirish bosqichlari - muammoni aniqlash, ilmiy adabiyotlar bilan ishlash, gipoteza ishlab chiqish, tadqiqot metodlarini tanlash, tajriba-sinov ishlarini o‘tkazish va natijalarni tahlil qilish jarayonlari tizimli asosda ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, muammoli ta’lim texnologiyasi, loyiha metodi, STEAM yondashuvi, axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish hamda mentorlik modeli tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirishning samarali vositalari sifatida asoslab berilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqola dunyoda chaqiriqqacha harbiy tayyorgarlik rahbarlarda kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘quv-jangovar sifatlarini takomillashtirishni talab darajasidagi asosiy vazifaga aylanishi, ta’limdagi kompetensiyaviy yondashuv asosida talabalarda nafaqat bilim va ko‘nikmalarni, balki kompetensiyalarni, ularni turli vaziyatlar (amaliy mashg‘ulotlari, dala-o‘quv yig‘inlari, guruh tarkibidagi kichik guruh mashg‘ulotlari)da qo‘llash qobiliyatini rivojlantirilishini, harbiy tayyorgarlik nuqtai nazaridan, bu xizmat vazifalarini muvaffaqiyatli bajarish uchun zarur bo‘lgan turli xil sifatlarni rivojlantirishni anglatadigan, talabalarida o‘quv-jangovar sifatlarini takomillashtirish usullari nazariy va amaliy asoslari ko‘rib chiqilgan.