"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2026-yil 1-soni

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur tadqiqot talaba qizlarning jismoniy faolligini rivojlantirish va jismoniy tayyorgarlik darajasini aniqlashning ilmiy-pedagogik hamda metodik asoslarini takomillashtirishga qaratilgan. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy oliy ta’lim tizimida talaba-qizlar orasida harakat faolligining kamayib borayotgani, gipodinamiya omillarining kuchayishi hamda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish zarurati bilan belgilanadi. Kirish qismida jismoniy faollikni oshirishning nazariy asoslari, gender xususiyatlari va yoshga oid funksional imkoniyatlar tahlil qilindi. Tadqiqot metodlari sifatida pedagogik kuzatuv, jismoniy rivojlanish va tayyorgarlik testlari (chidamlilik, kuch, tezkorlik, moslashuvchanlik), funksional diagnostika usullari, so‘rovnoma, tajriba-sinov mashg‘ulotlari hamda matematik-statistik tahlil qo‘llanildi. Tajriba dasturida bosqichli yuklama, individual yondashuv va motivatsion mashg‘ulot modeli ishlab chiqildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, tizimli va ilmiy asoslangan mashqlar kompleksi talaba qizlarning umumiy jismoniy tayyorgarlik ko‘rsatkichlarini ishonchli darajada oshiradi, yurak-qon tomir va nafas olish tizimi funksional holatini yaxshilaydi hamda mashg‘ulotlarga barqaror qiziqishni shakllantiradi. Muhokama jarayonida jismoniy faollikni rivojlantirish samaradorligi mashg‘ulotlarning individuallashtirilishi, differensial yuklama, muntazam monitoring va reyting baholash tizimi bilan bevosita bog‘liqligi asoslab berildi. Xulosa sifatida ishlab chiqilgan metodika talaba qizlarning jismoniy tayyorgarligini aniqlash va rivojlantirishda samarali pedagogik model sifatida tavsiya etiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar asosida fizikani virtual o‘rganishning konseptual modeli ishlab chiqilib, uning didaktik va metodik asoslari tizimli ravishda yoritiladi. Model ta’lim jarayonini “kirish-jarayon-natija” mantiqida tashkil etishga asoslanadi hamda talabalar xususiyatlari, fan mazmuni, ta’lim standartlari, texnik infratuzilma, raqamli texnologiyalar muhiti, pedagogik mexanizmlar, o‘quv faoliyati, baholash va teskari aloqa, hamda natijalar kabi tarkibiy bloklarni qamrab oladi. Tahlil natijalariga ko‘ra, ishlab chiqilgan model fizika ta’limida abstrakt jarayonlarni vizuallashtirish, tajriba resurslari cheklangan sharoitlarda o‘qitish samaradorligini oshirish hamda kompetensiyaviy yondashuvga mos natijalarni ta’minlash uchun metodik jihatdan asoslangan va tizimli konseptual yechim bo‘la oladi. Model raqamli vositalarni alohida qo‘shimcha sifatida emas, balki didaktik mexanizmlar va baholash-analitika bilan integratsiyalashgan boshqaruv tizimi sifatida talqin etadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida talabalarning kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirish, motivatsiya, shaxsning kasbiy shakllanishi va innovatsion ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning ahamiyati yoritilgan. Xalqaro talablarga muvofiq o‘quv-metodik ta’minotni takomillashtirish, bo‘lajak mutaxassislarning barkamol shaxs sifatida kamol topish jarayonida psixologik-pedagogik omillarning ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda motivlar, ehtiyojlar, ichki stimul va qiziqishlarning kasbiy rivojlanishdagi o‘rni hamda yoshlarning kasb tanlashga tayyorligi alohida ko‘rib chiqilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada internet zamonaviy rus tilidagi neologizmlarning eng faol va samarali manbalaridan biri sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi raqamli muhitning til leksik tarkibini yangilash jarayonlariga kuchli ta’siri, shuningdek, internet-neologizmlarning zamonaviy kommunikatsiyadagi qo‘llanish doirasi kengayib borayotgani bilan belgilanadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi internetni yangi leksik birliklar shakllanishiga ta’sir etuvchi omil sifatida o‘rganish hamda ularning paydo bo‘lishi, tarqalishi va til tizimida mustahkamlanish tendensiyalarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot jarayonida tavsifiy, qiyosiy va kontekstual lingvistik tahlil metodlaridan, shuningdek, tasniflash elementlaridan foydalanildi. Tadqiqot materiali sifatida ijtimoiy tarmoqlar, onlayn ommaviy axborot vositalari, bloglar, forumlar va raqamli platformalarda faol qo‘llanilayotgan internet-neologizmlar tanlab olindi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, internet-neologizmlar asosan ingliz tilidan o‘zlashmalar, so‘z yasalish jarayonlari va mavjud so‘zlarning semantik kengayishi orqali shakllanadi. Ushbu leksik birliklar nafaqat nominativ, balki ekspressiv funksiyani ham bajarib, jamiyatdagi ijtimoiy, madaniy va texnologik o‘zgarishlarni aks ettiradi. Xulosa qilib aytganda, zamonaviy rus tilining yuqori moslashuvchanligi va yangi leksik birliklarni til me’yorlariga zid bo‘lmagan holda qabul qila olish qobiliyati tasdiqlanadi hamda internetning til taraqqiyotidagi muhim roli ta’kidlanadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida multimodal ta’lim texnologiyalarini qo‘llashning pedagogik samaradorligi ilmiy-nazariy va metodik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda multimodal yondashuvning o‘quvchilarning nutqiy, kommunikativ va kognitiv kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni asoslab beriladi. Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda turli idrok kanallariga tayangan holda o‘qitishning psixologik asoslari, darsni loyihalash tamoyillari hamda o‘quvchilar faolligini oshirish mexanizmlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari multimodal ta’lim texnologiyalarini qo‘llash o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini oshirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish va ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur bo‘limda hozirgi raqamli ta’lim muhitida gologramma (holografik vizualizatsiya) texnologiyalarining boshlang‘ich ta’lim jarayonida qo‘llanishi, uning didaktik va psixologik salohiyati ilmiy jihatdan yoritiladi. Holografik vizualizatsiyaning ko‘p kanalli idrokka ta’siri, vizual va audial kanallar integratsiyasi orqali o‘quv materialini chuqurroq anglash hamda transfer qilishga xizmat qilishi asoslab beriladi. Shuningdek, golografik modellar orqali lingvistik birliklarni (so‘z turkumlari, gap tuzilishi, matn kompozitsiyasi) fazoviy-vizual modellashtirishning lingvodidaktik afzalliklari tahlil qilinadi. Interaktivlik-refleksivlik, motivatsion ta’sir va fanlararo integrativlik kabi didaktik imkoniyatlar kognitiv multimedia nazariyasi, dual kodlash konsepsiyasi, konstruktivistik hamda ijtimoiy-madaniy yondashuvlar asosida asoslanadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Мақолада ахборотлашган жамият шароитида инсон қадр-қимматининг ахлоқий мазмуни фалсафий-антропологик ва аксиологик ёндашувлар асосида таҳлил қилинади. Aхборот-коммуникация технологиялари, виртуал фаолият ва сунъий интеллектнинг кенгайиши натижасида юзага келаётган ижтимоий-ахлоқий муаммолар очиб берилади. Виртуал қадриятларнинг шаклланиши, уларнинг ёшлар онгига таъсири ҳамда глобаллашув шароитида инсон қадрининг трансмиллий аҳамияти асослаб берилади.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu bo‘lajak tasviriy san’at o‘qituvchilarining kasbiy-metodik tayyorgarligini differensial yondashuv asosida ijodkorlik va motivatsion qobiliyatlari, tasviriy san’atni o‘qitish texnologiyasi, didaktika va metodika haqida yoritilgan bo‘lib, talabalar o‘zlashtirish darajasining rivojlanish bosqichlari yoritilgan. Buning uchun tasviriy san’at o‘qituvchisi eng avval differensial yondashuv, texnologiyasi, didaktika, metodika ijodkorlik va motivatsion qobiliyatlarini haqidagi bilimlarirn takomillashtirish va rivojlantirish tomonlari yoritilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada tanqidiy tafakkur tushunchasining nazariy asoslari, uning pedagog-psixologik jihatdan mazmun-mohiyati hamda milliy adabiyot namunalari orqali talabalar tafakkurini rivojlantirishning metodik parametrlari tahlil qilingan. Tanqidiy tafakkur zamonaviy ta'lim tizimining muhim komponentlaridan biri sifatida XXI asr kompetensiyalarining markaziy o‘rnini egallaydi. Tadqiqotda tanqidiy tafakkurning xususiyatlari, asosiy komponentlari va rivojlanish bosqichlari yoritilgan. O‘zbek milliy adabiyotining boy merosi – Alisher Navoiy, Abdulla Qodiriy, Abdulla Oripov kabi shoirlar va yozuvchilar asarlari tanqidiy tafakkurni shakllantirish uchun boy imkoniyatlarga ega ekanligi ko‘rsatilgan. Maqolada adabiy matnlar tahlili, dialogli ta'lim, problematik vaziyatlar yaratish, taqqoslash va bahslashish metodlari orqali tanqidiy fikrlashni rivojlantirish yo‘llari tavsiya etilgan. Metodik tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, milliy adabiyot namunalari asosida tashkil etilgan darslar talabalarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish, baholash va xulosa chiqarish qobiliyatlarini sezilarli darajada oshiradi. Tadqiqot natijalari o‘rta ta'lim muassasalarida adabiyot o‘qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar sifatida xizmat qilishi mumkin.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada raqamli texnologiyalardan foydalanishning samaradorlig va to‘garak faoliyatini samarali boshqarishdagi o‘rni sport to‘garaklari orqali keng yoritib berilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalarning O‘zbekiston ta’lim muassasalarida sport to‘garaklarini boshqarish va monitoring qilish jarayoniga joriy etilish istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan hamda tadqiqot natijalari raqamli tahlil vositalari murabbiylarga o‘quvchilar jismoniy faolligini aniq baholash, mashg‘ulot jarayonini optimallashtirish, xavfsizlik choralarini kuchaytirish va to‘garak faoliyatini samarali rejalashtirish imkonini berishini ko‘rsatib o‘tgan.