"Ta'lim va taraqqiyot" ilmiy-uslubiy jurnali 2026-yil 1-soni

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida fizika fanini o‘qitishda kontekstli yondashuv asosida ta’lim jarayonini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Fizika fanini real hayotiy vaziyatlar, kasbiy yo‘nalishlar va fanlararo bog‘liqlik asosida o‘qitishning didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Kontekstli yondashuvga asoslangan metodikaning o‘quvchilarning bilish faolligi, amaliy kompetensiyalari va mantiqiy tafakkurini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab beriladi. Tadqiqotda taklif etilgan metodik model umumiy o‘rta ta’lim maktablarida fizika ta’limi samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada O‘zbekistonda sovetlar tomonidan amalga oshirilgan yer-suv islohoti va 1929 – 1933-yillardagi yoppasiga kollektivlashtirish siyosati, uning mazmun-mohiyati hamda oqibatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda “quloqlar”ni sinf sifatida tugatish siyosati, dehqon xo‘jaliklarini musodara qilish, surgunlar, majburiy birlashtirish, siyosiy terror va ma’muriy-buyruqbozlik usullarining kuchayishi tarixiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, kollektivlashtirishga qarshi O‘zbekiston qishloqlarida kuzatilgan ommaviy noroziliklar, ularning shakllari, ko‘lamlari, sabablari hamda sovet hokimiyati tomonidan qo‘llangan zo‘ravonlik choralarining dehqonlar hayotiga ta’siri ochib beriladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada tarbiya jarayonida insonparvarlik g‘oyalarini rivojlantirishning tashkiliy-pedagogik asoslari chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda zamonaviy ta’lim muhitida tarbiyaviy faoliyatning mazmuni va samaradorligini oshirishda insonparvarlik yondashuvining o‘rni va ahamiyati asoslab berilgan. Inson shaxsining ijtimoiy, axloqiy va ma’naviy kamolotini ta’minlashda pedagogik jarayonning tashkiliy jihatlari, ta’lim subyektlari o‘rtasidagi hamkorlik va tarbiyaviy muhitning ta’siri alohida ko‘rib chiqiladi. Ilmiy manbalar tahlili, pedagogik kuzatuv va tahliliy yondashuvlar asosida tarbiya jarayonida insonparvarlikni rivojlantirishga xizmat qiluvchi tashkiliy-pedagogik modelning mazmun-mohiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijalari ta’lim muassasalarida tarbiyaviy ishlarni takomillashtirish hamda insonparvarlikka asoslangan pedagogik faoliyatni samarali tashkil etishda amaliy ahamiyat kasb etadi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada qadimgi Sharq sivilizatsiyalarida jismoniy tarbiya va harbiy tayyorgarlikning shakllanishi hamda sportning ilk tarixiy ildizlari tahlil qilinadi. Qadimgi Bobil (Mesopotamiya), Misr, Hindiston va Xitoy kabi sivilizatsiyalardagi jismoniy tarbiya an’analari, harbiy mashg‘ulotlar va sport o‘yinlarining rivojlanishi ilmiy-historik yondashuvda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, bu jamiyatlarda jismoniy mashg‘ulotlar nafaqat ko‘ngilochar sport sifatida, balki diniy, madaniy va harbiy maqsadlarda muhim o‘rin tutgan. Sivilizatsiyalar kesimida o‘tkazilgan tahlil jismoniy tarbiya qadriyatlari va sport turlari shakllanishining o‘ziga xos jihatlarini ochib beradi. Maqola yakunida qadimgi Sharq jismoniy tarbiya an’analari zamonaviy sport madaniyatiga ta’siri va tarixiy ahamiyati haqida xulosalar keltiriladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Maqolada sportchilarning jismoniy tayyorgarligini baholashning ilmiy asoslangan metodologiyasi taqdim etilgan. Tadqiqot rus sportshunoslik maktabi olimlarining testlash bo‘yicha yondashuvlari asosida olib borilgan bo‘lib, kuch, tezkorlik, chidamlilik, moslashuvchanlik va tana tarkibi kabi asosiy komponentlar tahlil qilingan. Har bir sifat uchun valid va ishonchli testlar tanlanib, natijalar yosh, jins va sport turi bo‘yicha normativlar bilan solishtirilgan. Tadqiqot natijalari sportchilarning jismoniy tayyorgarlik ko‘rsatkichlari o‘rtasida ma’lum bog‘liqlikni tasdiqladi va kompleks testlashning samaradorligini ko‘rsatdi. Ushbu yondashuv mashg‘ulot jarayonini rejalashtirish va individual yuklamalarni belgilashda ilmiy asos sifatida xizmat qiladi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada maktab jismoniy tarbiya darslarida voleybol elementlari yordamida oʻquvchilarning koordinatsion qobiliyatlarini shakllantirish masalasi yoritiladi. Tadqiqotning maqsadi – jismoniy tarbiya mashgʻulotlariga voleybol oʻyini elementlarini joriy etish orqali oʻquvchilarning harakatlarni muvofiqlashtirish qobiliyatlarini rivojlantirish samaradorligini aniqlash. Ushbu maqsadda pedagogik tajriba oʻtkazilib, unda nazorat va tajriba guruhlari shakllantirildi hamda oʻquvchilarning koordinatsiya darajasi maxsus testlar yordamida baholandi. Tadqiqot natijalariga koʻra, voleybol mashqlarini qoʻllagan tajriba guruhi muvozanat, chaqqonlik va reaksiya tezligi kabi koʻrsatkichlar boʻyicha sezilarli ijobiy oʻzgarishlarni namoyish etdi, nazorat guruhida esa bunday oʻzgarishlar uncha yuqori boʻlmadi. Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, voleybol elementlarini jismoniy tarbiya darslarida muntazam qoʻllash oʻquvchilarda koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirishning samarali usuli ekanligi tasdiqlandi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolaning maqsadi O‘zbekiston sport tarixining shakllanish bosqichlarini, milliy sport o‘yinlari va kurashning tarixiy-ijtimoiy ahamiyatini hamda mustaqillik davrida sport siyosatining rivojlanish jarayonini ilmiy-analitik asosda tahlil qilishdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-taqqoslash, hujjatlarni tahlil qilish va tizimli yondashuv metodlaridan foydalanildi. Tahlillar natijasida milliy sport turlari, ayniqsa kurashning davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgani, sport infratuzilmasi va boshqaruv tizimi izchil rivojlangani aniqlandi. Xulosa qilib aytganda, mustaqillik davrida olib borilgan sport siyosati O‘zbekistonning xalqaro sport maydonidagi nufuzini mustahkamlashga xizmat qilmoqda.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada yapon tilini chet tili sifatida o‘qitishda og‘zaki nutq ko‘nikmalarini shakllantirish muammolari va ularni hal etishda zamonaviy raqamli texnologiyalarning o‘rni tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida yapon tili fonetikasi, xususan, ohang urg‘usi (pitch accent) bilan bog‘liq qiyinchiliklarni bartaraf etishga qaratilgan mobil ilovalar, sun’iy intellekt (AI) asosidagi dasturlar va onlayn platformalar tahlil qilingan. Ushbu raqamli vositalarning funksional imkoniyatlariga ko‘ra yangi tasnifi (fonetik vositalar, kommunikativ simulyatorlar, audiovizual platformalar, ijtimoiy tarmoqlar) ishlab chiqilgan. Shuningdek, maqolada har bir guruh vositalarining didaktik salohiyati, interaktivlik darajasi va talaba avtonomligini oshirishdagi samaradorligi ochib berilgan. Tahlil natijalari asosida yapon tili o‘qituvchilari va mustaqil o‘rganuvchilar uchun raqamli resurslardan foydalanish bo‘yicha ilmiy asoslangan metodik tavsiyalar taqdim etilgan.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Mazkur maqolada vektor maydonining asosiy differensial operatorlari - gradiyent, divergensiya va rotorning Dekart, silindrik hamda sferik koordinatalar sistemalaridagi ifodalanishlari va ularning fizik tatbiqlari o‘rganildi. Har bir operatorning matematik mazmuni, formulalari hamda amaliy masalalardagi qo‘llanilishi elektrostatika, gidrodinamika va issiqlik o‘tkazuvchanlik jarayonlari misolida tahlil qilindi.

Yuklab olish Annotatsiya ›

---

Annotatsiya

Ushbu maqolada madaniy va badiiy boshqaruvning nazariyasi va metodologik yondashuvlari ko'rib chiqiladi, ularning har biri o'ziga xos yo'nalishga ega. Ushbu nazariy va metodologik yondashuvlarni o'rganish uning ishlash mexanizmining o'ziga xos xususiyatlarini tushunish uchun juda muhimdir. Bu shuningdek, boshqaruv maqsadlarini aniqlashga va boshqaruv faoliyati mantig'ini tushunish uchun yo'naltiruvchi tamoyillarni shakllantirishga yordam beradi.