VATERPOLCHILARDA MAXSUS CHIDAMLILIKNI RIVOJLANTIRISHDA MITOXONDRIAL BIOGENEZNING ROLI
Mualliflar: Джомаладинова Зарина Рустемовна
Annotatsiya Maqolada vaterpolchilarda maxsus chidamlilikni rivojlantirishda mitoxondrial biogenezning roli ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, suv polosi musobaqa faoliyati yuqori shiddat, intervalli yuklama, jismoniy qarshilik hamda ortib boruvchi charchoq sharoitida texnik va taktik harakatlarni takroran bajarish zarurati bilan tavsiflanadi. Maqolaning maqsadi mitoxondrial biogenezning vaterpolchilarda maxsus chidamlilikni oshirishga xizmat qiluvchi hujayraviy mexanizm sifatidagi ahamiyatini nazariy jihatdan asoslashdan iborat. Ishda sport fiziologiyasi, mushak faoliyati bioenergetikasi, mitoxondrial moslashuv va sport mashg‘ulotlari nazariyasiga oid ilmiy-uslubiy adabiyotlarni tahlil qilish, umumlashtirish va tizimlashtirish usullaridan foydalanildi. Aniqlanishicha, mitoxondrial biogenez skelet mushaklarining oksidlanish qobiliyatini oshirish, ATF va fosfokreatin resintezini tezlashtirish, laktatdan foydalanishni yaxshilash hamda takroriy yuqori shiddatli o‘yin harakatlari orasida tiklanishni samaraliroq ta’minlashga yordam beradi. Maqolada vaterpolchilarda maxsus chidamlilikni rivojlantirish yuqori shiddatli intervalli, takroriy sprint va texnik jihatdan uyg‘unlashtirilgan mashqlar asosida tashkil etilishi zarurligi asoslab beriladi. Bunday mashqlar mitoxondrial moslashuvlarni rag‘batlantirib, sportchilarning musobaqaviy charchoqqa chidamliligini oshirishga xizmat qiladi. Kalit so'zlar: suv polosi, vaterpolchilar, maxsus chidamlilik, mitoxondrial biogenez, mitoxondrial moslashuv, PGC-1α, laktat almashinuvi, charchoq.