RUS VA QORAQALPOQ TILLARI O'RTASIDAGI TIPOLOGIK FARQ TUFAYLI YUZAGA KELGAN GRAMMATIK O'ZGARISHLAR




RUS VA QORAQALPOQ TILLARI O'RTASIDAGI TIPOLOGIK FARQ TUFAYLI YUZAGA KELGAN GRAMMATIK O'ZGARISHLAR


Mualliflar:
Толегенова Гулайым Жангабергеновна


Annotatsiya Maqolada rus tilidan qoraqalpoq tiliga tarjima qilishda yuzaga keladigan va ikki tilning tipologik farqi — rus tilining flektiv-sintetik hamda qoraqalpoq tilining agglutinativ tuzilishi bilan bogʻliq grammatik transformatsiyalar koʻrib chiqiladi. Grammatik transformatsiya tushunchasi aniqlashtiriladi, aloqaga kirishuvchi tillarning qiyosiy tipologik tavsifi beriladi, oʻzgartirishlarning asosiy turlari tizimlashtiriladi: oʻrin almashtirish, almashtirishlar (soʻz turkumlari, gap boʻlaklari va gap turlari, grammatik shakllar), qoʻshish, tushirib qoldirish, shuningdek gaplarni boʻlish va birlashtirish. Aniq til materialida har bir transformatsiya turining sabab va mexanizmlari koʻrsatiladi. Miqdoriy tahlil asosida transformatsiya turlari va ularni keltirib chiqaruvchi tipologik omillarning chastotasi aniqlanadi. Grammatik oʻzgartirishlar tizimli xususiyatga ega ekanligi haqida xulosa chiqariladi. Kalit so'zlar: grammatik transformatsiyalar, tarjima, rus tili, qoraqalpoq tili, tillar tipologiyasi, agglutinatsiya, soʻz tartibi, almashtirish, ekvivalentlik.