RUS VA O‘ZBEK MAQOLLARIDAGI OBRAZLI KOMPONENTLARNING MILLIY-MADANIY O‘ZIGA XOSLIGI: QIYOSIY TAHLIL




RUS VA O‘ZBEK MAQOLLARIDAGI OBRAZLI KOMPONENTLARNING MILLIY-MADANIY O‘ZIGA XOSLIGI: QIYOSIY TAHLIL


Mualliflar:
Есимова Галия Джумагалиевна


Annotatsiya Maqolada rus va o‘zbek maqollaridagi obrazli komponentlarning milliy-madaniy o‘ziga xosligi qiyosiy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi paremiologik birliklarning obrazliligi va ularning shakllanishida xalqning madaniy tajribasi o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqot materiali rus va o‘zbek tillaridan teng miqdorda tanlab olingan 60 ta maqolni o‘z ichiga oladi. Tadqiqotda qiyosiy, tavsifiy, semantik, komponent va lingvokulturologik tahlil usullaridan foydalanildi. Obrazli komponentlar asosiy turlarga: zoomorf, fitonim, tabiiy, somatik, ijtimoiy-madaniy va abstrakt-metaforik komponentlarga ajratildi. Tadqiqotda universal hamda milliy o‘ziga xos obrazli modellar o‘rtasidagi nisbatga alohida e’tibor qaratildi. Tahlil natijalari rus va o‘zbek tillaridagi ayrim maqollar insoniyatning umumiy hayotiy tajribasiga asoslangan o‘xshash obrazlardan foydalanishini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, mazmunan yaqin g‘oyalar turli obrazlar orqali ifodalangan holatlar hamda Vatan, oila, tabiat va ijtimoiy munosabatlar haqidagi milliy-madaniy jihatdan belgilangan obrazlar aniqlandi. Tadqiqot natijalari maqollarning obrazli tuzilishi milliy til manzarasini ifodalashning muhim vositalaridan biri ekanligini tasdiqlaydi. Kalit so'zlar: rus maqollari; o‘zbek maqollari; paremiologiya; obrazli komponent; milliy-madaniy o‘ziga xoslik; lingvokulturologiya; til manzarasi; qiyosiy tahlil.