OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABLARINI BOKS SPORT TURI BOʻYICHA HAKAMLIKKA OʻRGATISH
Mualliflar:
Annotatsiya Boks sport turi boʻyicha hakamlikka oʻrgatishda talabalar qoidani tez anglash, vaziyatni kuzatish va qarorni bir lahzada asoslashda qiyinchilikka duch keladi; bu holat oliy taʻlimda amaliy tayyorgarlikni kuchaytirishni talab qiladi. Tadqiqotning maqsadi oliy taʻlim muassasalari talabalari uchun boks hakamligiga oʻrgatishning uch bosqichli pedagogik modelini sinash va uning samaradorligini aniqlashdan iborat boʻldi. Pedagogik tajriba aniqlovchi pretest, shakllantiruvchi intervensiya va nazorat posttestidan iborat boʻlib, tajriba hamda nazorat guruhlari alohida tashkil etildi; oʻlchov vositasining ichki izchilligi Cronbach α=0,87 bilan tasdiqlandi. Guruhlararo farqlar bogʻlangan va mustaqil tanlamalar uchun Student t-testi hamda Fridman testi asosida baholandi. Posttestda tajriba guruhi hakamlik qarorlarining aniqligini 18,4 ballga oshirdi, nisbiy oʻsish 27,8 % ni tashkil etdi, nazorat guruhida esa oʻzgarish 6,1 % bilan cheklangan boʻldi; farq T=6,0 va p<0,008 darajasida aniqlandi. Boshlangʻich bosqichda guruhlar oʻrtasidagi tafovut ahamiyatsiz boʻlib, p=0,091 qayd etildi. Xulosa shuki, interfaol metod va kooperativ oʻqitish uygʻunligi hakamlik qarorlarini tezkor va aniq qabul qilishni kuchaytiradi; ilmiy hissa sifatida boks hakamligiga mos uch bosqichli didaktik model va baholash mezonlari aniqlashtirildi. Kalit so'zlar: hakam qarorlari, interfaol metod, kooperativ oʻqitish, pedagogik tajriba, qoidalarni tez anglash, sport vaziyatini baholash