GUMANITAR TA’LIM YO‘NALISHLARIDA TAHSIL OLAYOTGAN TALABA QIZLARNING KASBIY FAOLIYATIGA XOS JISMONIY VA PSIXOFIZIOLOGIK TALABLAR
Mualliflar:
Annotatsiya : Maqolaning maqsadi gumanitar ta’lim yo‘nalishlarida tahsil olayotgan talaba qizlarning bo‘lajak kasbiy faoliyatiga xos jismoniy va psixofiziologik talablarni professiografik yondashuv asosida tizimlashtirish hamda kasbiy-amaliy jismoniy tayyorgarlikning ustuvor yo‘nalishlarini asoslashdan iborat. Tadqiqot nazariy-tahliliy dizaynda bajarildi. Manbalarni bibliografik izlash, mazmuniy tahlil, qiyosiy tahlil, professiografik modellashtirish, tasniflash va umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Dastlabki 38 ta noyob manba ko‘rib chiqilib, mavzuga bevosita aloqador 30 ta ilmiy manba yakuniy tahlilga kiritildi. Natijalar gumanitar kasbiy faoliyat uzoq davom etadigan o‘tirish va tik turish, kompyuter hamda hujjatlar bilan ishlash, auditoriya oldida nutq so‘zlash, yuqori kommunikativ zichlik, emotsional zo‘riqish va barqaror diqqatni talab qilishini ko‘rsatdi. Ushbu sharoitlarga mos yetakchi jismoniy sifatlar sifatida umumiy, statik va kuch chidamliligi, egiluvchanlik, koordinatsiya hamda muvozanat; psixofiziologik sifatlar sifatida diqqat barqarorligi, stressga chidamlilik, emotsional o‘zini boshqarish, nutq-nafas boshqaruvi va sensor-motor muvofiqlik ajratildi. Xulosada kasbiy-amaliy jismoniy tayyorgarlik sog‘lomlashtiruvchi, profilaktik-korreksion, funksional va psixofiziologik bloklar integratsiyasida tashkil etilishi zarurligi asoslandi. Taklif etilgan tizim oliy ta’limdagi jismoniy tarbiya mazmunini kasb talablariga moslashtirish uchun metodik asos yaratadi. Kalit so'zlar: kasbiy-amaliy jismoniy tayyorgarlik, talaba qizlar, gumanitar ta’lim, professiografik tahlil, statik chidamlilik, qomat, stressga chidamlilik, nutq-nafas boshqaruvi, ishchanlik, sensor-motor muvofiqlik.